Sweter z merino czy kaszmiru? Co wybrać na co dzień
Jeśli szukasz jednego swetra do częstego noszenia, najbezpieczniejszym wyborem będzie zwykle dobre merino. Kaszmir wygrywa przede wszystkim wtedy, gdy zależy Ci na maksymalnej miękkości, małej masie i bardziej luksusowym charakterze dzianiny. Nie oznacza to jednak, że każdy kaszmirowy sweter jest automatycznie lepszy od każdego swetra z merynosa.
Przy wyborze swetra z merino czy kaszmiru trzeba spojrzeć nie tylko na nazwę włókna. Liczą się także grubość przędzy, konstrukcja dzianiny, jakość włókien, skład oraz sposób, w jaki zamierzasz używać ubrania.
Merino i kaszmir – czym właściwie się różnią?
Merino jest wełną pozyskiwaną z owiec rasy merynos. Jej charakterystyczną cechą są bardzo cienkie i elastyczne włókna. Dzięki temu dobrej jakości merino może być zdecydowanie przyjemniejsze dla skóry niż grubsza, tradycyjna wełna.
The Woolmark Company wskazuje, że włókna merino odpowiadają między innymi za regulację temperatury, zarządzanie wilgocią, ograniczanie zatrzymywania nieprzyjemnych zapachów oraz zdolność dzianiny do odzyskiwania kształtu po rozciągnięciu.
Kaszmir pochodzi natomiast z delikatnego podszerstka kóz kaszmirskich. Cashmere and Camel Hair Manufacturers Institute definiuje kaszmir jako cienkie, oddzielone od grubszego włosa okrywowego włókna podszerstka, których średnia średnica nie przekracza 19 mikrometrów.
To właśnie mała średnica włókien odpowiada za charakterystyczną miękkość kaszmiru. Co ciekawe, bardzo cienkie odmiany merino również mogą osiągać parametry pozwalające uzyskać wyjątkowo miękką dzianinę, dlatego proste stwierdzenie „kaszmir zawsze jest delikatniejszy” jest zbyt dużym uproszczeniem.
Co jest lepsze na co dzień – merino czy kaszmir?
W typowo codziennym zastosowaniu merino ma przewagę praktyczną. Dobrze sprawdza się w pracy, w samochodzie, podczas spaceru, pod kurtką i w pomieszczeniach. Potrafi reagować na zmiany temperatury i skutecznie zarządzać wilgocią, dlatego sweter nie musi być bardzo gruby, aby zapewniać komfort w chłodniejsze dni.
Ma to szczególne znaczenie, jeśli rano wychodzisz na chłód, później jedziesz ogrzewanym samochodem albo komunikacją, a następnie większość dnia spędzasz w biurze. W takim scenariuszu najgrubszy i najcieplejszy sweter wcale nie musi być najlepszy.
Kaszmir dobrze wypada natomiast wtedy, gdy priorytetem jest miękkość, lekkość i komfort przy niewielkiej grubości dzianiny. Cienki kaszmirowy crew neck lub golf można bez problemu założyć pod płaszcz albo marynarkę, bez tworzenia grubej warstwy na tułowiu.
Nie warto jednak porównywać materiałów wyłącznie hasłem „który jest cieplejszy”. O odczuwalnym cieple gotowego swetra decyduje nie tylko rodzaj włókna, ale również jego masa, splot, grubość przędzy, gęstość dzianiny oraz to, ile powietrza konstrukcja może zatrzymać.
Dlatego cienkiego swetra z kaszmiru nie należy automatycznie uznawać za cieplejszy od grubego swetra z merino tylko dlatego, że materiał jest droższy.
Sweter z merino czy kaszmiru – szybki wybór
| Jeżeli przede wszystkim zależy Ci na… | Lepszy punkt wyjścia |
|---|---|
| jednym swetrze do częstego noszenia | merino |
| maksymalnie miękkiej dzianinie | kaszmir |
| noszeniu swetra pod kurtką i płaszczem | cienkie merino lub kaszmir |
| łatwiejszym użytkowaniu na co dzień | merino |
| lekkim, eleganckim swetrze | kaszmir |
| podróżach i zmiennej temperaturze | merino |
| luksusowym charakterze ubrania | kaszmir |
| najlepszym stosunku praktyczności do ceny | najczęściej merino |
To nie jest ranking jakości. Dobry sweter z merino może kosztować więcej i być wykonany staranniej niż tani model reklamowany jako kaszmirowy. Z drugiej strony wysokiej jakości kaszmir może przez lata pozostać jednym z najbardziej komfortowych elementów garderoby.
Który materiał jest bardziej odporny na codzienne noszenie?
Tu łatwo wpaść w pułapkę prostego podziału: merino – trwałe, kaszmir – delikatny. W rzeczywistości mechacenie i trwałość zależą również od konstrukcji przędzy oraz dzianiny.
Woolmark zwraca uwagę, że pilling powstaje przede wszystkim w wyniku tarcia, a jego intensywność zależy m.in. od długości włókien, skrętu przędzy, budowy materiału i sposobu użytkowania. Najbardziej narażone są okolice pach, boków, rękawów i łokci.
Dlatego sweter noszony codziennie pod paskiem torby albo przy biurku może zacząć się mechacić niezależnie od tego, czy powstał z merino, czy z kaszmiru.
Kaszmir wymaga jednak z reguły bardziej świadomego traktowania. Delikatne włókna mogą tworzyć na powierzchni puszek i kulki, szczególnie w miejscach tarcia. Producent odzieży Uniqlo w zaleceniach dotyczących kaszmiru również wskazuje, że materiał jest podatny na pilling i zaleca ograniczanie tarcia oraz ostrożne usuwanie powstałych kulek.
Nie traktuj więc pierwszych kilku kulek jako dowodu, że sweter jest podróbką albo został wykonany ze złego materiału. Znacznie bardziej niepokojące jest intensywne i ciągłe mechacenie całej powierzchni po bardzo krótkim czasie.
Czy kaszmir rzeczywiście jest bardziej luksusowy?
Tak, ale nie tylko dlatego, że dobrze brzmi na metce.
Z jednej kozy otrzymuje się stosunkowo niewielką ilość delikatnego podszerstka. Woolmark podaje około 0,2–0,3 kg włókna puchowego, podczas gdy jedna owca może dostarczyć wielokrotnie większą ilość runa. Ograniczona podaż i konieczność oddzielenia delikatnego podszerstka od grubszych włosów wpływają na cenę surowca.
Nie oznacza to jednak, że każdy drogi sweter kaszmirowy będzie udanym zakupem.
W sklepie sprawdź przede wszystkim skład. 100% kaszmiru i mieszanka zawierająca niewielką domieszkę kaszmiru to zupełnie różne produkty. To samo dotyczy merino.
Jeśli producent podaje dodatkowe informacje o rodzaju przędzy, jakości włókna lub konstrukcji dzianiny, można wykorzystać je do porównania modeli. Nie warto natomiast zakładać, że enigmatyczne określenia marketingowe automatycznie oznaczają lepszy materiał.
Dobrą wskazówką jest również sam wygląd swetra. Dzianina powinna być równomierna, ściągacze sprężyste, szwy staranne, a powierzchnia nie powinna już w sklepie wyglądać jak mocno zmechacona.
Pielęgnacja – tutaj metka jest ważniejsza od ogólnej zasady
Merino kojarzy się z koniecznością prania ręcznego, jednak część współczesnej odzieży wełnianej można prać w pralce na odpowiednim programie. Woolmark zaleca, aby zawsze sprawdzić instrukcję konkretnego produktu. Do wełny należy stosować łagodny detergent, a dzianinowe swetry najlepiej suszyć rozłożone na płasko.
Podobnie jest z kaszmirem. Nie należy zakładać automatycznie, że każdy model można prać w identyczny sposób. Instrukcja producenta konkretnego swetra ma pierwszeństwo przed uniwersalną poradą z internetu.
W obu przypadkach można zastosować kilka prostych zasad:
- ograniczać niepotrzebne pranie i częściej wietrzyć sweter,
- nie wykręcać mokrej dzianiny,
- nie suszyć jej wiszącej na zwykłym wieszaku,
- ograniczać tarcie od plecaków i szorstkich pasków,
- przechowywać sweter złożony,
- usuwać pilling delikatnie, bez wyrywania włókien.
Dzięki temu zarówno merino, jak i kaszmir mają większą szansę zachować kształt oraz estetyczną powierzchnię przez wiele sezonów.
A może mieszanka merino i kaszmiru?
To może być rozsądny kompromis, ale ponownie trzeba przeczytać skład.
Dodatek kaszmiru do wełny może zwiększyć miękkość dzianiny, jednak kilka procent kaszmiru nie zamienia automatycznie zwykłego swetra w pełnoprawny sweter kaszmirowy. Najpierw sprawdź udział poszczególnych włókien, a później oceń sam produkt.
Mieszanki mogą mieć sens także z czysto użytkowego punktu widzenia. Projektant dzianiny może łączyć włókna po to, aby uzyskać odpowiednią miękkość, sprężystość, cenę lub odporność na zużycie.
Nie ma więc powodu odrzucać swetra tylko dlatego, że na metce nie znajduje się jedno włókno w ilości 100%. Ważniejsze jest to, czy skład i konstrukcja odpowiadają cenie oraz przeznaczeniu ubrania.
Jaki sweter kupić, jeśli ma być tylko jeden?
Jeżeli sweter ma być noszony kilka razy w tygodniu, do jeansów, chinosów, koszuli, pod kurtką i czasem pod płaszczem, wybrałbym w pierwszej kolejności cienkie lub średniej grubości merino.
Najbardziej uniwersalny będzie gładki crew neck albo cienki golf w kolorze granatowym, grafitowym, brązowym lub ciemnozielonym. Taki sweter łatwo połączyć z codzienną garderobą, a jego właściwości dobrze odpowiadają sytuacjom, w których temperatura zmienia się w ciągu dnia.
Kaszmir ma więcej sensu jako kolejny sweter w szafie: bardzo miękki, lekki i bardziej elegancki. Szczególnie dobrze sprawdzi się wtedy, gdy ubranie nie będzie codziennie narażone na plecak, pasek torby, pracę fizyczną czy intensywne tarcie.
Ostatecznie wybór swetra z merino czy kaszmiru sprowadza się więc do sposobu użytkowania. Merino jest bardziej uniwersalnym wyborem użytkowym. Kaszmir warto kupić wtedy, gdy świadomie dopłacasz przede wszystkim do delikatności, lekkości i przyjemnego chwytu, a nie oczekujesz automatycznie większej trwałości.
Źródła
- The Woolmark Company, „Wool Fibre Facts & Benefits”.
- The Woolmark Company, „What is Merino Wool?”.
- The Woolmark Company, materiały dotyczące pielęgnacji i pillingu wełny.
- Cashmere and Camel Hair Manufacturers Institute, „Definition of Cashmere and Superfine Wool”.
- Wielki słownik języka polskiego PAN, hasło „kaszmir”.
